Artikel Financieel Dagblad
Peter Mulder heeft een bijdrage geleverd aan het artikel 'Zweven op de werkvloer'.
Dit artikel is gepubliceerd in FD Persoonlijk van 19 april 2008; een bijlage van Het Financieel Dagblad.


Wat heeft dansen, aura’s lezen, ruimtes energetisch schoonmaken of op je hoofd staan met het bedrijfsleven te maken? Alles, als wij de deskundigen mogen geloven. Spiritualiteit is niet alleen populair maar noodzakelijk om te presteren. “Zoals je olie in een machine stopt, stop je nu yoga in je medewerker.’
 
Tekst Dominique Haijtema            Fotografie Karijn Kakebeeke
 
Dansende ambtenaren, consultants die op hun hoofd staan of een spirituele coach die een ruimte energetisch schoon maakt voor een belangrijke vergadering. In 2008 is niets te gek om op kosten van de baas of belastingbetaler aan de persoonlijke ontwikkeling te werken. Maar voordat u afhaakt of gaat lachen, kunt u beter eerst even verder lezen. Spiritualiteit is here to stay en als u nog nooit gehoord heeft van energieën of aura’s, is het hoogste tijd voor een bijscholing. Spiritualiteit is de nieuwe zakelijkheid.
Adviesbureau Pentascope heeft sinds twee jaar twee spirituele coaches die ruimtes energetisch schoonmaken voor belangrijke vergaderingen, individuele coaching verzorgen en bij vergaderingen de spirituele sfeer bewaken. Christy van den Putten is een van de twee coaches en kan tevens een zogeheten reading verzorgen waarbij zij als een ‘kosmisch doorgeefluik’ van het universum fungeert en belangrijke boodschappen doorgeeft. ‘Ik vraag toestemming aan iemands hogere zelf om informatie uit de universele bibliotheek op te vragen’, zegt Van den Putten. ‘Maar ik maak bijvoorbeeld ook bespreekbaar wat er bij vergaderingen speelt zoals dubbele agenda’s of als er iets aan de hand is tussen twee medewerkers maar niet wordt benoemd. Ik maak inzichtelijk wat niet wordt gevoeld of gezien.’

EEN STUK ENERGIEZORG

Woningcorporaties en telefoonbedrijven maken onder andere veelvuldig van de diensten van Van den Putten. ‘Ik doe dit werk al 18 jaar en het klopt altijd wat ik voel. Bijna iedereen is gevoelig voor sfeer of energie, maar ik kan me afstemmen op een ander of een ruimt en geef een stuk energiezorg.’
Wie denkt pasklare antwoorden of oplossingen uit het universum via Van den Putten te krijgen, heeft het mis. ‘Je krijgt geen antwoord op of je wel of niet met je baan moet doorgaan, maar eerder een inzicht waarom je steeds tegen dezelfde problemen aanloopt. Het gaat steeds om waarom en niet om hoe.’
Haar missie is de wereld liefdevoller te maken en mensen te helpen op zoek te gaan naar hun specifieke kwaliteiten en hun meerwaarde. Spiritualiteit blijkt vaak over bewustwording en zingeving te gaan. Waarom ben ik hier, wat is mijn toegevoegde waarde? Waarom kan ik niet mezelf zijn? En dan kan het universum best een handje helpen. ‘Cliënten komen meestal met klachten als ‘ik zit niet lekker in mijn vel’ of ‘ik zit op de verkeerde plek’. Ik help mensen op energieniveau te gronden en in hun eigen kracht te geloven. Dat doe ik bijvoorbeeld met visualisatieoefeningen. Als ik met kinderen werk, vraag ik hun zich voor te stellen dat zij een eigen toverboom hebben waar zij zich terug kunnen trekken’, vertelt de spirituele coach. Kennis en vaardigheden zijn bij medewerkers meestal voldoende ontwikkeld, toch is er veel onvrede met zichzelf of het werk omdat zij niet in contact zijn met hun kern, aldus Van den Putten. ‘De grote transformatie of doorbraak blijft uit en mensen begrijpen niet waarom hun steeds hetzelfde overkomt. Zij durven zichzelf niet te laten zien, daar is moed voor nodig.’

DANSEN VOOR VERANDERING

Elk bedrijf kan wel een spirituele coach gebruiken, vindt van den Putte. ‘Bij reorganisaties of fusies wordt vaak een heel blik aan consultants opengetrokken. Er wordt aandacht besteed aan de bedrijfsprocessen en de infrastructuur, maar de impact op mensen of hun gevoelens wordt vaak buiten beschouwing gelaten. Een spirituele coach kan vragen wat mensen nodig hebben om zich veilig te kunnen voelen.’
Waar wij in het Westen voldoende aandacht besteden aan bedrijfsprocessen en resultaten, vergeten wij inderdaad maar al te vaak de emoties, dromen en inspiratie, vindt ook Jan-Pieter Van Lieshout. Met zijn ‘dansscan’ screent de voormalige dansleraar al ruim tien jaar succesvol de top van bedrijven in binnen- en buitenland. Door groepen met elkaar te laten dansen, brengt hij naar eigen zeggen organisaties letterlijk in beweging. Met spiritualiteit heeft het dansen niets te maken. Het vertelt wel veel, zo niet alles, over een medewerker of manager, aldus Van Lieshout. Door te spiegelen hoe iemand danst, wordt Van Lieshout even de ander en geeft terug wat hij voelt en ervaart. Het is nog nooit voorgekomen dat zijn bevindingen tijdens een van de duizenden scans niet klopten. ‘De medewerkers zijn soms ronduit verbijsterd wat ik allemaal in korte tijd kan zien. Als iemand zich niet herkent in mijn bevindingen, blijkt dat volgens collega’s vaak de blinde vlek te zijn.’

Het komt er op neer dat hoe je danst, laat zien wie je bent. ‘Door het dansen kunnen medewerkers en organisaties zich beter en sneller op elkaar afstemmen. Dansen betrekt alle vier niveaus van mensen, fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel. Dat is buitengewoon efficiënt. In Duitsland werk ik veel met Mercedes Benz. Als een projectteam bijvoorbeeld een nieuwe SLK moet ontwikkelen hebben zij normaal gesproken vijf dagen nodig om een nieuwe strategie te bedenken. Met een dansscan lukt dat binnen drie dagen’, zegt hij. ‘Dansen maakt emoties los. De Macarena kun je bijvoorbeeld boos, blij of verdrietig dansen. Ik liet een keer honderden ambtenaren dansen tijdens een verandertraject. De weerstand was daarna duidelijk minder omdat de medewerkers hun emoties gezien en gehoord voelden.’
Er is een duidelijk taboe op het dansen, vooral in de zakelijke wereld. ‘Dansen is onzeker en we grijpen ons liever vast aan zekerheden’, licht Van Lieshout toe. Weinig mensen vinden het echt leuk om te dansen en zijn bang om fouten te maken. Van Lieshout stelt hun dan gerust. ‘Er zijn geen fouten, alleen variaties. Ik laat deelnemers nooit alleen dansen en bouw het ook langzaam op. Door het dansen leren mensen in hun eigen kracht te gaan staan. Mijn boek krijgt dan ook de titel ‘Van boardroom naar de ballroom’.’’
Net als Van Lieshout, wil coach en consultant Peter Mulder liever niet het woord spiritualiteit gebruiken om zijn werk te omschrijven. Waar het zakenleven best meer aandacht mag besteden aan de spirituele kanten van mensen en organisaties, mag de spirituele wereld best wat zakelijker worden, vindt Mulder. Hij houdt niet van het vage taalgebruik zoals energieën lezen. ‘We moeten er niet al te ingewikkeld over doen. Yoga, meditatie of aura’s, het gaat vooral om de competitive advantage van bedrijven. Door de overvloed aan informatie, moeten managers en medewerkers tegenwoordig steeds meer op hun intuïtie leren vertrouwen en die is vaak onvoldoende ontwikkeld. Zoals je vroeger een machine olie moest geven om te functioneren, stop je nu een yogales in je medewerker om het werk beter te kunnen doen. Je bent een blijft een arbeidsfactor, je wordt niet betaald om te  mediteren of yoga te beoefenen’ 

GEEN BOETES ALS HELDERZIENDE

De econoom werkte jarenlang als sales en marketing manager voordat hij onlangs een opleiding tot aura’s lezen oftewel ‘reader’ is begonnen. ‘Ik was net als veel dertigers heel succesvol met een mooie baan, lease-auto en een huis. Maar dacht steeds vaker: waar gaat het allemaal over? Moet dit nog dertig jaar zo doorgaan? Nu ontwikkel ik mijn intuïtieve vermogen om mensen goed te kunnen scannen. Je leest als het ware de energie van een persoon of groep. De meest succesvolle managers die ik ken, doen dat allang. Zij weten binnen een paar seconden of iemand geschikt is voor een bepaalde functie. Dat gebeurt niet op basis van informatie.’
Mulder omschrijft zichzelf wel degelijk als helderziend. ‘Ik zie veel bij een bepaald houding of gezichtsuitdrukking. Ik krijg dingen sneller door dan anderen. Zo wist ik dat een vriendin baarmoederhalskanker had, voordat de uitslag van het onderzoek binnen was.  Ook rij ik al jaren standaard te hard, maar heb nog nooit een boete gehad omdat ik kan aanvoelen waar en wanneer wordt geflitst.’
Alles is trilling, aldus de coach. Hij kijkt naar de trilling, energie of aura van iemand en bepaalt waar de energie niet stroomt, waar iemand verkrampt is of vast zit. Dat kan op verschillende energieniveaus: fysiek, emotioneel, mentaal of spiritueel. Om goed te kunnen waarnemen, is het volgens Mulder van belang dat een coach zelf ‘zo schoon mogelijk is en niet zijn eigen problemen op de cliënt projecteert. Dat kunnen helaas maar heel weinig coaches. De meeste zijn zelf heel bevooroordeeld’.

RUIMTES SCHOONMAKEN

Dat schoon maken belangrijk is bij spirituele ontwikkeling, blijkt ook uit  de praktijk van Christy Van den Putten. In elke ruimte waar zij komt, wordt eerst energetisch schoongemaakt, omdat volgens haar de energie blijft hangen van degenen die er eerder zijn geweest. ‘Soms hangt er spanning en angst in de lucht. Met een space cleaner, een spray dat gemaakt is van onder andere bloesemdruppels en rozenolie, spuit ik in alle hoeken en zet kristallen neer om de kwaliteit te waarborgen en de negatieve energie door een afvoerputje naar buiten te laten stromen. Zo ben ik de ruimte aan het ‘healen’. Ik heb zelfs al een keer een heel oud kantoorpand schoongemaakt. Daar kom je door bijvoorbeeld een oorlog veel oude pijn en entiteiten tegen die naar het licht moeten worden gebracht’, zegt zij heel serieus.
Absurd of zweverig? Absoluut niet, vindt Engbert Breuker. Hij is directielid van Pentascope en vindt het heel normaal om spirituele coaches in dienst te hebben. ‘Wij hadden al genoeg wetenschappers in dienst. Het gaat om de heelheid van de mens, een verbinding tussen hoofd en hart zodat je jezelf mee naar je werk kunt nemen en je passie en talent kunt ontwikkelen. Als je niet gepassioneerd bent, kun je ook niet creatief zijn. Het is niet spiritueel of zakelijk. Het is juist en en. Natuurlijk moeten wij geld verdienen, maar wij besteden dus tijd en aandacht aan alle aspecten van de mens: fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel. Er zijn inmiddels voldoende wetenschappelijke bewijzen dat intenties oftewel gedachten voor gebeurtenissen en dingen kunnen zorgen.’

TREURIG KANTOORLEVEN

De toegenomen belangstelling voor spiritualiteit in het bedrijfsleven is makkelijk te verklaren, aldus Breuker. ‘Het is een natuurlijk proces van de evolutie, waar we vroeger vooral bezig waren te overleven, zijn we nu op de top van onze welvaart en welzijn gekomen. Nu komt er steeds meer bewustzijn over het bewustzijn.’
De meeste bedrijven zitten wat hem betreft nog vast in het industriële paradigma waarbij mensen vooral als productiemiddel worden gezien. ‘Ik ken geen enkele organisatie, ook niet onze eigen organisatie, waarbij het talent en de passie van medewerkers volledig worden benut. Het is vrij treurig en lijkt op een ‘intensieve menshouderij’ (naar een boek van organisatieadviseur Jaap Peters, die beschrijft dat bedrijven systematisch de vrijheid en potentieel van medewerkers beperken, red.) Kijk maar op een willekeurige dag in Den Haag als die kantoren rond lunchpauze leegstromen voor het luchtkwartiertje. Dat is een trieste bedoeling, Ik heb ook jarenlang bij KPN gewerkt en mijn hoogtepunt van de dag was dan een ijsje kopen’, zegt Breuker. ‘Veel organisaties zijn op angst gebouwd. Wij willen liever een organisatie zijn die op liefde is gebaseerd.’
Hij bekritiseert tevens het management van bedrijven. ‘Managers zijn 80% van de tijd bezig om te voorkomen dat het fout gaat, de andere 20% om te bewijzen dat zij ergens verantwoordelijk voor zijn als het wel goed gaat. Het is toch jammer als je baan bestaat uit het bemoeien met het werk van anderen. Ik vind het veel leuker om groepjes mensen rond onderwerpen te verzamelen. Zo heb ik nu een projectgroep die zich bezighoudt met het invoeren van de mundo (een wereldmunt) en een groep die bezig is met het ontwerpen van ‘great places to live’.
Het is een misverstand om te denken dat het analyseren van bedrijfsprocessen of succesfactoren een betere tijdbesteding zou zijn dan spirituele activiteiten, benadrukt de directeur. ‘Er zijn miljoenen factoren verantwoordelijk voor het succes van een bedrijf. Het heeft net zo goed met toeval te maken. Sinds Albert Heijn smurfen weg geeft, doet mijn vrouw daar weer boodschappen. Smurfen en wuppies, daar gaat het soms alleen om.’ 

HARDLOPEN IS OOK SPIRITUEEL

Dansen, mediteren of yoga, het maakt in feite niet zoveel uit wat je precies doet voor je spirituele ontwikkeling, denkt de directeur. ‘Als ik bijvoorbeeld ga hardlopen, wordt mijn hoofd helemaal leg. Dan kom ik schoon thuis en heb weer allemaal nieuwe ideeën. Dat is zuivere spiritualiteit. In het Oosten noemen ze dat meditatie, hier noemen wij het gewoon hardlopen.’
Het maakt wel degelijk uit welke activiteiten je onderneemt om spiritualiteit te ontwikkelen en welzijn te promoten, vindt yogadocente Corine Leegwater. Zij geeft particuliere yogalessen, maar ook workshops voor bedrijven. ‘Met yoga leer je veel beter naar jezelf te kijken, naar de mens achter de mens. Door de fysieke oefeningen is het mogelijk om oude patronen los te laten en oude pijn op te ruimen die in je lichaam vastzit. Yoga heeft uiteenlopende voordelen: van verminderen van stressklachten als RSI, verbeterde concentratie en weerstand tot betere spijsvertering en prestaties.’
Leegwater is eveneens afkomstig uit het bedrijfsleven en werkte jarenlang als internationale consultant. ‘Het was een heel druk bestaan. Het lijkt misschien glamorous om je schoenen in Milaan en je pak in New York te kopen, maar het was vooral oppervlakkig en armoedig omdat ik nauwelijks thuis was. Ik miste iets en vooral verdieping. Het leven is meer dan een goede baan of salaris. Het was louter werken met je hoofd. De zoveelste data-analyse verkopen, daar werd ik gewoon niet warm van. Al die verkooptrucjes om maar werk te genereren. Als een soort aapje dat steeds meer trucjes leert. Ik deed gewoon iets dat tegen mijn hart inging.’
Bij haar eerste yogales was het alsof zij thuiskwam. Zij kwam tot rust en dichter bij zichzelf. ‘Yoga leert je om in het moment aanwezig te zijn, om te accepteren wie je bent. Je leert dat alles wat je nodig hebt om gelukkig te zijn al aanwezig is in jezelf, dat nooit iets van buiten je werkelijk geluk en voldoening kan brengen.’ Na een sabbatical besloot zij een opleiding tot yogadocente te volgen. Aanvankelijk zocht zij na de rustperiode weer een baan in het bedrijfsleven en kreek ineens banen aangeboden die beter betaalden en moeilijker waren dan haar oude functie. ‘Door yoga was ik blijkbaar niet vakinhoudelijk gegroeid, maar als mens. Dat kwam mijn werk duidelijk ten goede.’ Zij begrijpt dan ook goed dat yoga en mediteren nu zo populair zijn bij bedrijven. ‘Met kennis kun jij je nauwelijks nog onderscheiden. Hoog opgeleide dertigers en veertigers zijn allang niet meer geïnteresseerd in louter materiele dingen. Zij willen passie, bevlogenheid en zingeving, zij willen iets toevoegen.’ Volgens haar doen bedrijven er goed aan om vroegtijdig yoga in de ontwikkeling van medewerkers te integreren. ‘Ik ken steeds meer getalenteerde mensen die uit het bedrijfsleven stappen omdat het zo’n eenheidsworst is en je niet jezelf kunt zijn. Zij kunnen hun ei niet kwijt. Door ook het fysieke, emotionele als spirituele aspect aandacht te geven, vergroot het welzijn van de medewerkers en kun je als bedrijf talent aantrekken en vooral behouden.’
Met zweverigheid heeft het allemaal niets te maken, is ook de overtuiging van Leegwater. ‘Toen ik met yoga begon, ging ik veel respectvoller met klanten om. De verkoopcijfers schoten omhoog.’